Xã Mộ Đức khảo sát vùng trồng, bàn hướng liên kết sản xuất dứa nguyên liệu
Chiều 18/11, UBND xã Mộ Đức làm việc với Công ty Cổ phần Chế biến Nông sản Sao Mai và khảo sát thực địa một số khu vực sản xuất trên địa bàn để bàn phương án liên kết trồng, bao tiêu dứa nguyên liệu.
Dự buổi làm việc có Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Phú Đức; Chủ tịch UBND xã Nguyễn Xuân Thái chủ trì; Phó Chủ tịch UBND xã Phạm Ngọc Tư cùng đại diện phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, trưởng các thôn Thiết Trường, Đức Tân, Nam Hòa, Đức Phú và các hợp tác xã (HTX) nông nghiệp trên địa bàn.
Thời gian qua, sản xuất nông nghiệp tại xã Mộ Đức vẫn còn tình trạng manh mún, nhỏ lẻ; nhiều diện tích đất vườn tạp, đất đồi rừng trồng keo cho hiệu quả kinh tế chưa cao, trong khi nông dân thường xuyên đối mặt với nỗi lo được mùa mất giá, đầu ra bấp bênh. Trước thực tế đó, việc tìm kiếm doanh nghiệp có năng lực chế biến sâu để hình thành vùng nguyên liệu tập trung được địa phương xác định là hướng đi cần thiết nhằm chuyển dịch cơ cấu cây trồng theo hướng hàng hóa. Buổi làm việc hướng tới mục tiêu kết nối chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp, HTX và nông dân theo tinh thần Nghị định số 98/2018/NĐ-CP của Chính phủ, qua đó từng bước nâng cao giá trị thu nhập trên cùng đơn vị diện tích và giải quyết ổn định đầu ra cho nông sản địa phương.
Tại cuộc họp, đại diện Công ty Cổ phần Chế biến Nông sản Sao Mai (nhà máy đặt tại Khu công nghiệp Sao Mai, xã Đăk Rơ Wa, tỉnh Quảng Ngãi) đã trình bày cụ thể phương án hợp tác đầu tư và bao tiêu sản phẩm. Để phục vụ chế biến xuất khẩu, doanh nghiệp chọn giống dứa Queen nhờ ưu điểm quả đồng đều, ít nước, thay vì giống MD2 nhiều nước. Quy trình canh tác yêu cầu cải tạo đất, lên luống đúng khoảng cách, lắp hệ thống tưới nhỏ giọt và phủ bạt chống cỏ. Bạt phủ sử dụng được khoảng 3 – 4 vụ là sạch gốc cỏ, giúp người dân không tốn thêm chi phí làm cỏ ở các vụ sau.
Mỗi chu kỳ liên kết kéo dài khoảng 16 tháng cho một vụ thu hoạch chính, năng suất ước đạt 40 tấn/ha, quả đạt từ 0,5 kg trở lên sau 5 tháng xử lý ra hoa. Cách làm này giúp nông dân hạch toán rạch ròi chi phí nhân công thay vì "lấy công làm lãi" như trước, đồng thời giảm tiền giống nhờ luân phiên tái canh từ chồi. Công ty yêu cầu vùng trồng tập trung tối thiểu 10 ha; doanh nghiệp làm đầu mối cung ứng giống, vật tư, hướng dẫn kỹ thuật, kiểm tra mẫu đất, nước tưới, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và thu mua toàn bộ sản phẩm đạt chuẩn. Giá thu mua được áp dụng linh hoạt theo giá thị trường hoặc ký hợp đồng cố định (mức tham khảo tại cuộc họp là 4.200 đồng/kg với dứa loại 1 đã bỏ cuống, bỏ hoa và 3.600 đồng/kg với loại 2 dưới 400g).
Nêu ý kiến tại buổi làm việc, Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Phú Đức đặt vấn đề về điều kiện tham gia của những hộ chỉ có khoảng 2 ha đất, cùng sản lượng dự kiến trên mỗi héc-ta và mức giá cam kết cụ thể. Phó Chủ tịch UBND xã Phạm Ngọc Tư quan tâm đến vòng đời khai thác của cây dứa, nguy cơ thoái hóa giống sau nhiều lần trồng lại bằng chồi, khả năng bán chồi dư cho hộ khác và tính khả thi khi tận dụng đất đồi núi chuyển đổi từ cây keo.
Ở góc độ người sản xuất, Giám đốc HTX Nam Hòa Trần Đức Sơn đồng tình với hướng liên kết nhưng lo ngại rủi ro về chất lượng giống; ông kiến nghị UBND xã làm cầu nối và có chính sách hỗ trợ ban đầu. Anh Sa trưởng thôn Đức Phú cho biết nông dân địa phương trồng dứa nhỏ lẻ lâu nay bán ra chỉ đủ thu hồi vốn và lãi được tiền chồi, nên rất cân nhắc về giá giống, năng suất cũng như chi phí vận chuyển khi đưa hàng đi xa.
Trả lời các vướng mắc này, đại diện Công ty Sao Mai cho biết mỗi lứa trồng chỉ thu hoạch một vụ chính và chỉ lấy chồi từ quả để nhân giống, không dùng chồi ngách nên hạn chế thoái hóa và giữ chất lượng quả đồng đều. Về khâu vận chuyển, theo quy trình hợp tác của công ty, HTX hoặc tổ hợp tác sẽ thu hoạch, phân loại và bốc xếp tại điểm tập kết ở xã; phía doanh nghiệp lo xe chở về nhà máy và thanh toán chuyển khoản trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi đủ chứng từ giao nhận. Với các hộ diện tích nhỏ, doanh nghiệp đề nghị địa phương hỗ trợ nguồn lực ban đầu và vận động bà con vào HTX để gom quỹ đất đủ 10 ha, tránh sản xuất manh mún, thuận tiện cho việc quản lý kỹ thuật và thu mua tập trung.
Kết thúc phần thảo luận tại trụ sở, đoàn công tác đã đi kiểm tra thực tế một số khu vực dự kiến quy hoạch vùng trồng trên địa bàn xã để có đánh giá sát thực trước khi triển khai các bước tiếp theo. /.

